Inhoud
- De golfbal - functie en ontwikkeling
- Historie van de golfbal
- Het principe achter de balvlucht
- Golfballen vandaag de dag
De golfbal - functie en ontwikkeling
Het belangrijkste onderdeel van het golfspel is de bal. Het doel is tenslotte om hem in de hole te krijgen. We hebben de ontwikkeling van de golfbal tot de hedendaagse high-tech versie en de techniek achter de witte schaal eens nader bekeken.
Historie van de golfbal
De ontwikkeling van de golfbal begon met de "Featherie", een balvorm waarbij veren in een leren hoes werden gestopt. Ook gesneden houten ballen werden soms gebruikt. De zogenaamde Guttie-bal, gemaakt van guttapercha, een rubberachtige stof die in de 18e eeuw werd vervaardigd, opende nieuwe productiemogelijkheden. Het was dan ook de Guttie-bal die als eerste industrieel vervaardigde golfbal de geschiedenis inging. Met de opvolger van de Guttie-bal, de Haskell-bal, werd de ontwikkeling ingezet die leidde tot onze huidige ballen. Bij de Haskell-golfbal werd een rubberdraad om een hardere rubberen kern gewikkeld en overtrokken met een rubberen schaal. Dit resulteerde in een aanzienlijk beter te controleren golfbal, die bovendien meer afstand genereerde. Het experimenteren met verschillende materialen leidde vervolgens tot de huidige gangbare balconstructies van kunststof, rubber en metalen. De tegenwoordig verkrijgbare golfballen hebben met hun voorlopers in principe alleen nog de vorm gemeen.
Het principe achter de balvlucht
De afmetingen en het gewicht van een golfbal zijn door de regels vastgesteld: hij moet een diameter van minimaal 42,67 mm hebben en mag maximaal 45,93 gram wegen. De reden waarom een golfbal min of meer gecontroleerd door de lucht vliegt, ligt echter in de structuur van zijn oppervlak. Dit is bedekt met enkele honderden kleine deukjes (zogenaamde dimpels). Bij het raken van de clubkop krijgt de bal onder andere een achterwaartse rotatie (backspin). In combinatie met de dimpels wordt zo een lift gecreëerd, die de bal aanzienlijk langer (tot 3 keer langer dan een bal zonder dimpels) in de lucht houdt. Dit resulteert in een aanzienlijke toename van de vliegafstand.
Dit principe, bekend als het Magnus-effect, is genoemd naar Heinrich Gustav Magnus (1802-1870), die de werking van stromingen op roterende, ronde lichamen onderzocht. Opmerkelijk is ook dat zijdelingse rotatie (sidespin) nog steeds mogelijk is. Deze omstandigheid maakt het gecontroleerd beïnvloeden van de balvlucht mogelijk (zogenaamde draw of fade). Helaas leidt deze omstandigheid ook tot een grotere gevoeligheid om deze balvlucht onbedoeld te creëren (zogenaamde slice of hook).
Golfballen vandaag de dag
Vandaag de dag zijn golfballen in verschillende vormen verkrijgbaar. In principe kan er onderscheid worden gemaakt tussen drie hoofdcategorieën. Ten eerste vind je afstandballen, deze kenmerken zich door een relatief harde kern en een harde schaal. Het doel is om zo min mogelijk spin op de bal over te dragen – dit moet er met name bij spelers die de neiging hebben de bal ook ongewenste sidespins mee te geven, toe leiden dat de bal rechter vliegt. Een rechtere balvlucht betekent hier meestal ook een grotere slagafstand – vandaar de naam afstandbal. Dit type golfbal wordt gewoonlijk in "2-Piece"-constructie, dus twee componenten, kern en schaal, geproduceerd.
De tweede grote groep golfbalconstructies wordt gewoonlijk spin-bal genoemd. Ook de toevoeging "Soft" beschrijft deze categorie. Spin-ballen hebben een zeer zachte kern en een zachtere schaal. Dit type bal neemt aanzienlijk meer rotatie aan, wat resulteert in een hogere balvlucht. Vooral golfers met een lagere swingsnelheid profiteren van deze balconstructie. De bal vliegt door de extra spin hoger, blijft dus ook langer in de lucht. Oudere golfers en dames halen zo het grootste voordeel uit de spinballen.
Een andere vorm, de technisch meest geavanceerde, is de combinatie van de twee eerder genoemde constructies. Door de eigenschappen te combineren ontstaan ware high-tech ballen, met geoptimaliseerde vliegeigenschappen die zijn aangepast aan de specifieke spelsituatie. Deze ballen, multilayer-ballen genoemd, hebben drie of meer lagen. Dus naast de schaal en de kern nog minstens één extra. Het maximum wordt momenteel vertegenwoordigd door een bal met vijf lagen, de TaylorMade Penta. De verschillend zachte lagen van de multilayer-ballen leiden tot spelsituatie-geoptimaliseerde eigenschappen met betrekking tot de acceptatie van spins.
Bij afstandslagen (met de driver vanaf de tee, met de fairwayhouten of lange ijzers) neemt de bal minder spin aan. Dit leidt bij spelers met een hogere swingsnelheid tot een langere balvlucht. In het korte spel, dus bij de slagen naar de green, komen de zachte eigenschappen van een multilayer-bal naar voren. De bal neemt hier aanzienlijk meer spin aan en is veel beter te controleren. Door de zachte feedback geeft hij ook bij het putten aanzienlijk meer controle. Zoveel technologie heeft echter ook zijn prijs, en zo vormen de multilayer-golfballen de groep van de duurste ballen.
Uiteindelijk moet elke golfer zijn balvlucht onderzoeken en vergelijken met zijn swing. Uit deze twee punten blijkt vrij snel naar welk type golfbal men eerder zou moeten neigen om zijn spel te verbeteren.